Technologie: aanjager van systeeminnovaties |
Drie manieren
Wetenschapper Sietze Vellema schetst de drie manieren waarop technologie een rol kan spelen in veranderingsprocessen: sleuteltechnologieën, technologie in innovatieprocessen en technologie in de vorm van een continu evolutionair proces. Hiermee is de rol van technologie in systeeminnovatieprocessen beter te benoemen.
Sleuteltechnologieën resulteren in een algemene vernieuwing met een grote impact, bijvoorbeeld de benzinemotor of het internet. Bij de ontwikkeling van precisielandbouw en duurzaam bodembeheer bijvoorbeeld is te zien hoe sleuteltechnologieën uit andere sectoren de basis vormen voor een systeemsprong naar duurzamere praktijken.
Zichtbare vernieuwing in producten en diensten is het resultaat van inzet van technologie in innovatieprocessen. Zo is het scheiden van mest en urine een kerningreep voor een duurzaamheidsprong in de veehouderij. Het inpasbaar maken van deze technologie in de bedrijfsvoering en de keten vergt een serie vernieuwingen, waarvoor samenwerking van kennisinstellingen, overheden en bedrijfsleven hard nodig is. Ook bij de mobiele melkrobot en teeltsystemen los van de grond voor vollegrondsgroenten gaat het om technologische veranderingsprocessen.
Technologie in de vorm van een continu evolutionair proces geeft minder zichtbare innovaties, maar levert wel veel nieuwe slimme toepassingen op. De drijfveer voor duurzaam bodembeheer met zo min mogelijk bodemverdichting is een steeds verdere verbetering van de mechanisatie.